Τι
θα πει εθνικός πολιτισμός; Πως να τον
συνδυάσουμε με τον προλεταριακό
πολιτισμό; Μήπως ο Λένιν δεν έλεγε ακόμα
πριν τον πόλεμο ότι έχουμε δύο πολιτισμούς,
τον αστικό και τον σοσιαλιστικό, και
ότι το σύνθημα του εθνικού πολιτισμού
είναι αντιδραστικό σύνθημα της αστικής
τάξης που προσπαθεί να δηλητηριάσει
την συνείδηση των εργαζομένων με το
φαρμάκι του εθνικισμού; Πως να συνδυάσουμε
την οικοδόμηση του εθνικού πολιτισμού,
την ανάπτυξη των σχολών και τους κύκλους
μαθημάτων στη μητρική γλώσσα, και την
κατάρτιση των στελεχών από ντόπιους
ανθρώπους με το χτίσιμο του σοσιαλισμού,
με την οικοδόμηση του προλεταριακού
πολιτισμού; Μήπως υπάρχει εδώ μια
αξεπέραστη αντίθεση; Βέβαια όχι! Εμείς
οικοδομούμε τον προλεταριακό πολιτισμό.
Αυτό είναι απόλυτα σωστό. Είναι όμως
επίσης σωστό ότι και ο προλεταριακός
πολιτισμός, σοσιαλιστικός στο περιεχόμενό
του, παίρνει διάφορες μορφές και τρόπους
έκφρασης στους διάφορους λαούς που
τραβήχτηκαν στη σοσιαλιστική οικοδόμηση,
ανάλογα με τη διαφορά της γλώσσας, του
τρόπου ζωής κλπ. Προλεταριακός στο
περιεχόμενό του, εθνικός στη μορφή του,
τέτοιος είναι ο πανανθρώπινος πολιτισμός
προς τον οποίο τραβάει ο σοσιαλισμός.
Ο προλεταριακός πολιτισμός δεν καταργεί
τον εθνικό αλλά του δίνει περιεχόμενο.
Κι αντίθετα, ο εθνικός πολιτισμός δεν
καταργεί τον προλεταριακό αλλά του
δίνει μορφή. Το σύνθημα του εθνικού
πολιτισμού είναι σύνθημα αστικό όσο
στην εξουσία βρισκόταν η αστική τάξη
και η εδραίωση των εθνών γινόταν κάτω
από την αιγίδα του αστικού καθεστώτος.
Το σύνθημα του εθνικού πολιτισμού έγινε
σύνθημα προλεταριακό, όταν στην εξουσία
ήρθε το προλεταριάτο και η εδραίωση των
εθνών άρχισε να γίνεται κάτω από την
αιγίδα της σοβιετικής εξουσίας. Όποιος
δεν κατάλαβε αυτή τη θεμελιακή διαφορά
ανάμεσα στις δύο διαφορετικές καταστάσεις,
δε θα καταλάβει ποτέ ούτε το λενινισμό,
ούτε την ουσία του εθνικού ζητήματος.