Α. Θεωρία
1. Οι υλικές συνθήκες ζωής των ανθρώπων σε τελική ανάλυση καθορίζουν την συνείδησή τους και αυτή, με την σειρά της, καθορίζει την βούληση και τον τρόπο δράσης τους.
2. Ο μετανάστης στην χώρα καταγωγής, εξ’ αιτίας των ίδιων υλικών συνθηκών ζωής του, είναι μία εν δυνάμει επαναστατική δύναμη. Όταν όμως αυτός μεταναστεύσει σε μία καπιταλιστική χώρα, εξ αιτίας των νέων συνθηκών ζωής του σε αυτήν την χώρα, νιώθοντας αναβαθμισμένος, μετατρέπεται σε αντιδραστική δύναμη.
3. Ο προλεταριακός εθνικισμός (πατριωτισμός) και ο προλεταριακός διεθνισμός είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, προσιδιάζουν στην εργατική τάξη μιάς καπιταλιστικής χώρας και είναι σύμφυτα χαρακτηριστικά των πρωτοπόρων, συνειδητών τμημάτων της εργατικής τάξης.
Κατ’ αντιδιαστολήν, ο αστικός εθνικισμός (νασιοναλισμός) και ο αστικός διεθνισμός (κοσμοπολιτισμός) είναι επίσης οι δύο όψεις του ιδίου νομίσματος, προσιδιάζουν στην άρχουσα τάξη μιάς καπιταλιστικής χώρας και είναι σύμφυτα χαρακτηριστικά αυτής της τάξης.
Τόσον η πρώτη δυάδα όσον και η δεύτερη δυάδα απαρτίζουν δύο ενιαία και συνυπάρχοντα διαλεκτικά δίπολα, συντιθέμενα σε ένα ενιαίο διαλεκτικό δίπολο ενότητας και πάλης των αντιθέτων, όπου το κάθε ξεχωριστά παρμένο στοιχείο του ενός διπόλου αποκλείει και τα δύο στοιχεία του άλλου, καθώς στην ενότητα και πάλη των αντιθέτων η ενότητα είναι το σχετικό και η πάλη το απόλυτο.
